K R U I D E N
  Kruiden worden populair
  De laatste jaren is een stijgende belangstelling voor kruiden vast te stellen. Het gebruik van kruiden is nooit helemaal verdwenen, maar ze werden door de opkomst en de ontwikkeling van de farmaceutische industrie in de vergeethoek geduwd.
Deze hernieuwde belangstelling heeft zeker te maken met de algemene onvrede over de huidige geneeskunde. De berichten over de bijwerkingen en schadelijke gevolgen bij langdurig gebruik van bepaalde geneesmiddelen heeft de mens ertoe aangezet om opnieuw naar kruiden te grijpen. .
  Kruidengeneeskunde
 

Kruiden maken van in de oudheid deel uit van ons leven. Dit begint al van in het oude Egypte, daar vond men stenen met de beschrijving van de werking van planten. Ook bij de Romeinen ontdekte men de beschrijving van 600 planten. In de middeleeuwen ordonneert Karel De Grote het aanleggen van kruidentuinen.

 Fytotherapie
  De kruidengeneeskunde heeft zich ontwikkeld door de eeuwen heen. De fytotherapie, het genezen door middel van planten, kan men hedendaags gaan aanleren in bepaalde alternatieve scholen.
Ik volgde een opleiding van 2 jaar voor herborist bij de Europese Academie voor complementaire gezondheidszorg te Gent. Daar leerden ervaren docenten mij het herkennen, determineren, bereiden van kruiden (maken van zalven, tincturen, hoestsiropen, maken van cosmetica), leren van de inhoudsstoffen van kruiden, aanleren van de geneeskracht voor bepaalde kwalen, enz...
  Kennis
  Ik ben zéér tevreden met de leerstof die ik heb gekregen en ben er vast van overtuigd dat ik er menig mens kan mee helpen. Trouwens voor raad en kruidenadvies kan men steeds terecht bij "herboristerie het Maretakje".
  Kruidenhoekje

[begrippen] [kruidenbereidingen]
kruiden en kwalen : [hoofdpijnen] [slijmophoestende kruiden] [hoeststillende kruiden]

  Geneeskrachtige kruiden zijn eeuwenlang van levensbelang geweest voor de volksgeneeskunde. De kennis van kruiden werd van generatie tot generatie en van cultuur naar cultuur overgedragen. door de opkomst van de farmaceutische industrie begin 20e eeuw verdween de belangstelling voor kruiden. Van toen af kwamen kruiden nog nauwelijks aan bod. ondanks dat de reguliere geneeskunde met zijn enorme mogelijkheden snelle en doeltreffende behandelingen aanbiedt is er toch een behoefte aan aanvullende of complementaire behandelingen ontstaan. vandaar de belangstelling voor kruiden door de consument.
door zijn drang naar een natuurlijke levenswijze, natuurlijke voeding en een duurzaam milieubeleid is de belangstelling voor kruiden door de consument toegenomen. kruiden worden niet alleen therapeutisch gebruikt ze kunnen ook deel uitmaken van ons dagelijks leven. kruiden kunnen gebruikt worden in voeding, het behandelen van eenvoudige kwaaltjes chronische ziekten ondersteunen, om de levenskwaliteit te verhogen,en als vorm van preventie.Men kan ze ook gebruiken om een verstoorde gemoedstoestand te reharmoniseren of het gevoelsleven te verbeteren.sommige mensen kiezen ook voor
een proffessionele opleiding als herborist (kruidenkenner) . Zo een opleiding heb ik zelf gevolgd met de bedoeling mensen te kunnen helpen met hun gezondheid en hun een bepaalde informatie of advies te kunnen verstrekken in verband met kruiden. op deze site wil ik u informatie verschaffen over een aantal kruiden die gebruikt kunnen worden bij bepaalde kwaaltjes.

ik zal ook enkele begrippen verklaren en enkele bereidingen opsommen die men met kruiden kan doen.

1 verklarende begrippen    [terug naar selectie]

thee:
Een kruidenthee wordt gezet met een kleine hoeveelheid (1 koffielepel kruiden voor 1 tas) verse of gedroogde kruiden die men overgiet met kokend water. Een kruidenthee wordt kort getrokken. Enkele minuten volstaan. maximum 10 minuten. Na enkele minuten worden de kruiden en het water van elkaar gescheiden. Het water (de kruidenthee) wordt gebruikt. Meest voorkomende fouten bij het zetten van kruidenthee meestal gebruikt men te veel kruiden, meestal laat men de kruiden te lang trekken waardoor de thee veel te sterk en te bitter wordt.

maceraat- een koud aftreksel:
Een maceraat of koud aftreksel of een koude thee maakt men van 1 alle kruiden die planteslijmen(slijmstoffen) bevatten. bv. alle malva's zoals kaasjeskruid, heemst, stokroos, de weegbreesoorten, de hondsdraf,en nog veel meer. bijna alle kruiden die gebruikt worden voor de luchtwegen. De planteslijmen leggen een dun laagje als bescherming op het menselijkslijmvlies waardoor het de mogelijkheid heeft zichzelf te herstellen. Wanneer de kruiden overgoten worden met kokend water worden de slijmstoffen vernietigd. Daarom worden maceraten gezet met koud of lauw water. Deze koude thee's moeten iets langer trekken ongeveer 10 minuten. Daarna kan men ze in een warmwaterbad (au bain marie) opwarmen en opdrinken.
Kruiden waarvan men de wortel gebruikt:
vb. valeriaanwortel, kalmoeswortel en maretakwortel. Deze koude t'hees moeten 1 nacht trekken.
's avonds worden de maceraten van wortels gezet en 's morgens opgewarmd tot lichaamstemperatuur.
steeds jonge scheuten van maretak nemen voor de bloei en zeker geen vruchtjes.

sennapeulen bevatten zeer veel slijmstoffen. Ze worden een paar uur tot een nacht koud getrokken.
ps. sennapeulen die overgoten worden met heet water geven darmkrampen.

kruidenbaden:
Verse of gedroogde kruiden kunnen we niet zomaar in bad doen. we vullen een washandje of een stuk neteldoek met kruiden en hangen het onder de waterstraal. Opwekkende kruiden zoals rozemarijn gebruiken we 's morgens. Rustgevende kruiden zoals lavendel, linde, citroenmelisse gebruiken we 's avonds.

opgelet: gebruik nooit munt in bad. Munt (ook etherische olie van munt) werkt snel afkoelend en kan de lichaamstemperatuur met 2° doen dalen. Er kan ook een shock ontstaan met de dood tot gevolg.

ticturen:
Een tinctuur voor inwendig gebruik wordt altijd bereid met drinkbare alcohol
De plantesappen zullen de alcohol verdunnen, daarom gebruiken we steeds een drinkbare alcohol van 40° tot 50° bvb. jenever, gin, vodka, enz.
Gebruik nooit een alcohol van 90° voor het bereiden van een tinctuur !
Tincturen worden bereid door het uittrekken van verse of gedroogde kruiden met alcohol.

Verhoudingen: vers kruid 1 op 5 op 100 gr vers kruid neemt men een halve liter alcohol
gedroogd kruid 1 op 10 op 100 gr men neemt 1 liter alcohol

Werkwijze: knip de kruiden zo fijn mogelijk, om een optimale uitloging te bekomen. Doe het kruidenmengsel in een bokaal en overgiet met drinkbare alcohol van minstens 40°. de kruiden moeten volledig onderstaan. Dit preparaat wordt gedurende 3 weken op een warme vensterbank gezet en dagelijks geschud.

Afwerking: na drie weken wordt de tinctuur gezeefd en in een donker flesje met druppeltellertje gegoten voorzien van etiket.

Dosering: 3 keer 10 druppels daags acute gevallen 1 keer 10 druppels daags als onderhoudsdosis of ondersteuning.

Dit zijn dus enkele verklarende begrippen in de fytotherapie en nu ga ik verder met enkele kruidenbereidingen

kruidenbereidingen   [terug naar selectie]

Vlierbessensiroop en vlierbessenlikeur

Neem steeds rijpe (zwarte) vlierbessen onrijpe bessen zijn giftig. De vlierbessen afrissen, wassen en opzetten met juist genoeg water om niet aan te branden. De bessen zeer goed laten koken tot ze openbarsten. door een neteldoek gieten.
Het verkregen sap meten en de helft bruine suiker toevoegen (500 gr suiker op 1 liter sap) opzetten en laten koken tot men een stroperige vloeistof bekomt ongeveer een half uur.
In flessen gieten en voorzien van etiket. Dit is een voortreffelijke hoestsiroop voor kinderen.

vlierbessenlikeur

Als men bij het gesuikerde vlierbessensap (vb 1 liter bessensap + 500 gr bruine suiker = 1,5 l. evenveel jenever of vodka voegt 1,5 l sap+ 1,5l vodka = 3 liter vlierbessenlikeur bekomt men een uitstekende likeur.

smeerworteltinctuur (UITWENDIG GEBRUIK)
50 gr smeerwortel (wortel)
250 gr eau de cologne

De wortel grondig wassen, schrapen in stukjes snijden en mixen met eau de cologne. Men bekomt een olieachtige vloeistof die zeer goed bewaart. de bokaal voorzien van etiket. 3 weken laten macereren op een warme vensterbank. dagelijks schudden. Na 3 weken zeven en in donkere fles doen.
Zeer goed middel tegen: spierpijn, zenuwpijn ,gewrichtspijn, zenuwontstekingen, en aangezichtspijnen, rimpels, kraaienpootjes.


bereiden van een badolie

meet de basisingrediėnten zorgvuldig af en giet ze in een beker
zonnebloemolie+emulgator (mulsifan plantaardige emulgator verkrijgbaar in de handel)
rustgevende lavendelolie
210 ml zonnebloemolie
35 ml mulsifan
dit is voor 250 gr badolie
toevoegingen
10 druppels antiranz (verkrijgbaar in handel)
8 ml etherische olie van lavendel
3,5 ml eterische olie van citroen.
3,5ml eterische olie van venkel

dosering: 10 ml badolie per bad 1 soeplepel per bad

gebruik: lavendelolie gebruikt men 's avonds
lavendelolie: werkt ontspanend, rustgevend werkt verkwikkend op het organisme

kruiden in olie
maceraat van goudsbloem
we gebruiken steeds steriel materiaal een glazen pot met schroefdop.
we oogsten de kruiden op een zonnige dag, om schimmelvorming te voorkomen
we maken de kruiden zo fijn mogelijk om het uitlogen te bevorderen
we overgieten de kruiden met koudgeperste olijfolie. Alle plantendelen moeten onder de olie staan.
de delen boven de olie gaan schimmelen
we laten drie weken macereren op een warme plaats: vensterbank, boven de verwarming, schouw boven een vuur, buiten in de zon (nooit in veranda of serre)
na drie weken maceraat zeven door een neteldoek
bewaren in donkere flessen voorzien van etiket op een koele droge plaats.

Dit was een uiteenzetting van enkele begrippen en kruidenbereidingen ik ga nu verder met enkele kruiden te bespreken

volgens hun werkzaamheid bij bepaalde kwaaltjes.
 
  kruiden gerangschikt volgens werkingsgebied bij een bepaald kwaaltje

1 hoofdpijn en migraine:    [terug naar selectie]

moederkruid

latijnse naam: chrysanthenum parthenium bernh.
frans : grande camomille
engels : feverfew
duits : mutterkraut

overblijvende kruidachtige plant. De bladeren zijn veerdelig met grote gelobde slippen. bloemen in witte hoofdjes met
geel hart, in bebladerde schermvormige trossen

Moederkruid is vooral gekweekt en dan verwilderd in de omgeving van huizen, wegen en puin, vaak op nitraatrijke bodems

gebruikte delen: de bloeiende toppen
inhoudsstoffen: inuline, pyrethrine ,eth.olie, hars, looistoffen, borneol, en kamfer
geneeskracht: nog maar zelden zoals bij kamille bij menstruatiepijn en klachten over spijsvertering
in tinctuur vooral preventief voor migraine-aanvallen
koortswerend

niet geschikt voor zwangere vrouwen,vers blad kan dermatitis veroorzaken en aften indien gegeten.

2 slijmophoestende kruiden (expectorantia)     [terug naar selectie]

kruiden die het ophoesten van slijmen uit de luchtpijp vergemakkelijken.
ze worden gebruikt bij natte hoest.

1 hysop (hysop of ysso)

latijnse naam : hyssopus officinalis l.
frans : hysope
engels : hyssop
duits : ysop

Aromatisch geurende, gedeeltelijk verhouten plant met bijna zittende, lancet vormige bladeren. De blauwviolette bloemen staan in de oksels van de bladeren en vormen een eenzijdige bloeiwijze.

kweek. hyssop groeit in losse, niet te vochtige grond op een zonnige plaats. geef wat algenkalk en een paar handenvol compost.
Hoewel de stengels meestal gedeeltelijk liggend zijn, kan de plant toch 30 a 60 cm hoog worden. Hij zaait zichzelf steeds weer uit.

gebruikte delen: de bloeiende plant- bloem en plant

inhoudsstoffen: eth.olie met pinokamfeen, en beta-pineen, sesquiterpeen, hesperidine, hars, gom en suikers

keuken: in groene salades, soep,vruchtencompote, en vruchtentaarten

geneeskracht: bij astma, heesheid, chronische bronchitis en alle longaandoeningen vooral bij oudere mensen.
in hoesttinctuur bij hoest en emfyseem (abnormale luchtophoping in de longen)
op blauwe plekken, kneuzingen en insectenbeten
hyssopsiroop: hyssop mengen met honing, tegen alle hoest

opgelet: eth.olie van hyssop kan bij overmatig gebruik epileptische aanvallen uitlokken met de dood tot gevolg


2 grove den

familie: pinacea- dennenfamilie
latijnse naam : pinus sylvestris l.
frans: pin sylvestre
engels: pine
duits: kiefer

Deze conifeer kan 20 tot 45 m hoog worden. De bast van de rechte stam is geschubd en roodachtig bruin. de naalden
zijn per 2 gegroepeerd, 4-6 cm lang, blauw-groen, aan het uiteinde van de jonge takken zitten de vrouwelijke bloemen in kegels
de meeldraadkatjes aan de voet van de takken zitten in aarachtige groepen bijeen. De kegel is klein, eivormig, met de punt
omlaag gericht. de jonge twijgen hebben een nogal bittere olieachtige geur.

De grove den groeit in gans europa in heuvel en bergland in de lagere streken steeds op schrale zandgrond.

gebruikte delen: het sap, het hout,de naalden, de knoppen. De oogst van de knoppen gebeurt in april nog vor ze uitlopen.
Ze worden uitgespreid in dunne lagen op een zeef en men laat ze 1 tot 2 maanden drogen waarbij men ze
nu en dan opschud.

inhoudsstoffen: hars met abretine en furmazuur, bitterstof, eth.olie bevattende pinen, sylvestreen, dipenteen, kadinen
de balsempentijnolie bevat 33%kamfer, delta-karen

geneeskracht: de knoppen kunnen op verschillende manieren gebruikt worden: als infuus als maceraat, op wijn of bier
als afkooksel als inhalatie, als gorgeldrank.
bij ziekten van de luchtwegen, bronchitis, neusverkoudheid
de eth.olie om op te snuiven bij verkoudheid, in balsems om de borst in te wrijven, bij reumatische pijnen
zenuwpijnen
in siroop bij slijmvliesonsteking van de luchtwegen
als luchtverfrisser
de tictuur tegen bronchitis en astma als zenuwsterkend middel.
de terpentijnolie in zalven en smeersels bij huidziekten.

3 munt (alle soorten)

latijnse naam: mentha spicata l. (groene munt)
mentha viridis l.
frans : menthe verte
engels : spear- mint
duits : grun-minze

groene munt is een overblijvende plant met kale bladeren, aan beide zijden groen, bij de crispata varieteit gekroesd. de bloemen
zijn klein, lila, in spits toelopende schijnaren.

kweek: alle muntsoorten houden van vochtige humusrijke grond en lichte halfschaduw.

gebruikte delen: de verse of gedroogde groene bladeren, voor de bloeitijd verzameld.

inhoudsstoffen: eth.olie met voornamelijk carvon en dihydrocarveolacetaat, geen menthol, verder phellandreen, limoneen en cineol
de bloemen bevatten menthofuraan: deze geven een slechte smaak aan munt.

keuken: in sauzen en verfrissende limonades
de bekende arabische muntthee is op basis van groene munt

geneeskracht: kalmerende eigenschappen bij krampen
darmgasverdrijvend spijsverteringbevorderend
in tinctuur tegen astma aanvallen
preventief tegen blaas- nierstenen

3 hoeststillende kruiden:      [terug naar selectie]

deze kruiden werken gunstig in op geprikkelde ademhalingswegen waardoor kuchen en hoesten
verminderen. worden gebruikt bij droge hoest ( prikkelhoest, droge hoest)

1 heemst

latijnse naam: althaea officinalis.l
frans : guimauve
engels : marsch mallow
duits : eibisch

heemst is een mooie decoratieve doorlevende plant die 1 m hoog kan worden.de fluweelzachte stengel draagt de ronde drie tot vijflobbige bladeren, die eveneens zacht zijn, dik en witfluwelig behaard. de grote lichtroze bloemen staan in kleine trossen in de oksels van de bladeren en bloeien in augustus en september. ze worden gevolgd door de ronde, platte vruchten die als kaasjes
in hun ronde doosje zitten.

gebruikte delen: de ganse plant, bloem blad en wortel. de wortel wordt gedurende de wintermaanden uitgegraven, gewassen
en ontdaan van de zijwortels . de smaak is zoet-slijmerig

inhoudsstoffen: de wortel bevat slijmstoffen, suikers, zetmeel, looistoffen, vette olie, fosfor, calcium, en magnesiulm
asparagine, betaine, lecithine.
het blad bevat slijmstoffen, vit c en een vlugolie met valeriaangeur
de bloem bevat slijmstoffen, suikers, asparagine en een vlugolie met honinggeur

keuken: de meeste leden van de kaasjeskruidfamilie werden en worden gebruikt om te eten, de wortel werd gebruikt om de snoepjes te maken die de plant zijn engelse en franse naam geven.

geneeskracht: hoest, verkoudheid, bronchitis, keelpijn; alle irritaties bovenste luchtwegen
bij ontstoken slijmvlies maag-darmkanaal, maagzweren; verstopping, blaasonsteking
uitwendig gorgelen bij keelpijn, angina, tandvleesontsteking , sinusitis
in verzachtende omslagen en baden.

2 longkruid
latijnse naam: pulmonaria officinalis.l
frans : pulmonaire
engels : lung-wort
duits :lungenkraut

Longkruid is een overlevende, kruidachtige plant met kruipende wortelstok, hoogte tot 30 cm. De plant is ruw behaard, en vertoont in het voorjaar een bloeiende scheut met zittende bladeren. in juli verwelkt de bloeistengel en maakt plaats voor wortelstandige gesteelde hartvormige bladeren met bleekgroene vlekken. de bloemen zijn eerst rood ,later violetachtig blauw en ontspruiten aan het uiteinde van de stengel in hangende trossen.
longkruid is zeldzaam en komt voor in vochtige loofbossen op goede grond. in de tuin plaatsen op een schaduwrijke vochtige standplaats, onder bomen of struiken.

gebruikte delen: de bloeiende toppen, de rozetbladeren en de wortel

inhoudsstoffen: slijmstoffen, looistoffen, kalk, saponinen, flavonoiden, veel mineralen, waaronder oplosbaar kiezelzuur

geneeskracht: het kiezelzuur voor de versterking van de longen
de saponinen en slijmstoffen bij alle ziekten van de ademhalingswegen
de tinctuur bij witverlies.
 

[top document]

 
Men vindt er tincturen, hoestsiropen, thee, cosmetica, zalven, gels, enz... dit wel van een producent. Als herborist( kruidenkenner) sta ik altijd klaar om u een goed kruidenadvies te verstrekken.
  Onze on-line winkel al bezocht ? :  WINKEL MARETAKJE

Home | Inleiding | Aromatherapie | Bachbloesem | Kruiden | Locatie | Info