|
Kruiden worden populair
|
| |
De laatste jaren is een stijgende belangstelling voor kruiden vast te stellen. Het gebruik van kruiden is nooit helemaal verdwenen, maar ze werden door de opkomst en de ontwikkeling van de farmaceutische industrie in de vergeethoek geduwd.
Deze hernieuwde belangstelling heeft zeker te maken met de algemene onvrede over de huidige geneeskunde. De berichten over de bijwerkingen en schadelijke gevolgen bij langdurig gebruik van bepaalde geneesmiddelen heeft de mens ertoe aangezet om opnieuw naar kruiden te grijpen.
. |
Kruidengeneeskunde |
| |
Kruiden maken van in de oudheid deel uit van ons leven. Dit begint al van in het oude Egypte, daar vond men stenen met de beschrijving van de werking van planten. Ook bij de
Romeinen ontdekte men de beschrijving van 600 planten. In de middeleeuwen
ordonneert Karel De Grote het aanleggen van kruidentuinen. |
Fytotherapie |
| |
De kruidengeneeskunde heeft zich ontwikkeld door de eeuwen heen. De fytotherapie, het genezen door middel van planten, kan men hedendaags gaan aanleren in bepaalde alternatieve scholen.
Ik volgde een opleiding van 2 jaar voor herborist bij de Europese Academie voor complementaire gezondheidszorg te Gent. Daar leerden ervaren docenten mij het herkennen, determineren, bereiden van kruiden (maken van zalven, tincturen, hoestsiropen, maken van cosmetica), leren van de inhoudsstoffen van kruiden, aanleren van de geneeskracht voor bepaalde kwalen, enz... |
Kennis |
| |
Ik ben zéér tevreden met de leerstof die ik
heb gekregen en ben er vast van overtuigd dat ik er menig mens kan mee helpen. Trouwens voor raad en kruidenadvies kan men steeds terecht bij
"herboristerie het Maretakje". |
Kruidenhoekje
[begrippen]
[kruidenbereidingen]
kruiden en kwalen : [hoofdpijnen] [slijmophoestende
kruiden] [hoeststillende kruiden] |
| |
Geneeskrachtige kruiden zijn eeuwenlang
van levensbelang geweest voor de volksgeneeskunde. De kennis van
kruiden werd van generatie tot generatie en van cultuur naar cultuur
overgedragen. door de opkomst van de farmaceutische industrie begin
20e eeuw verdween de belangstelling voor kruiden. Van toen af kwamen
kruiden nog nauwelijks aan bod. ondanks dat de reguliere geneeskunde
met zijn enorme mogelijkheden snelle en doeltreffende behandelingen
aanbiedt is er toch een behoefte aan aanvullende of complementaire
behandelingen ontstaan. vandaar de belangstelling voor kruiden door
de consument.
door zijn drang naar een natuurlijke levenswijze, natuurlijke
voeding en een duurzaam milieubeleid is de belangstelling voor
kruiden door de consument toegenomen. kruiden worden niet alleen
therapeutisch gebruikt ze kunnen ook deel uitmaken van ons dagelijks
leven. kruiden kunnen gebruikt worden in voeding, het behandelen van
eenvoudige kwaaltjes chronische ziekten ondersteunen, om de
levenskwaliteit te verhogen,en als vorm van preventie.Men kan ze ook
gebruiken om een verstoorde gemoedstoestand te reharmoniseren of het
gevoelsleven te verbeteren.sommige mensen kiezen ook voor
een proffessionele opleiding als herborist (kruidenkenner) . Zo een
opleiding heb ik zelf gevolgd met de bedoeling mensen te kunnen
helpen met hun gezondheid en hun een bepaalde informatie of advies
te kunnen verstrekken in verband met kruiden. op deze site wil ik u
informatie verschaffen over een aantal kruiden die gebruikt kunnen
worden bij bepaalde kwaaltjes.
ik zal ook enkele begrippen verklaren en enkele bereidingen opsommen
die men met kruiden kan doen.
1 verklarende begrippen
[terug naar selectie]
thee:
Een kruidenthee wordt gezet met een kleine hoeveelheid (1
koffielepel kruiden voor 1 tas) verse of gedroogde kruiden die men
overgiet met kokend water. Een kruidenthee wordt kort getrokken.
Enkele minuten volstaan. maximum 10 minuten. Na enkele minuten
worden de kruiden en het water van elkaar gescheiden. Het water (de
kruidenthee) wordt gebruikt. Meest voorkomende fouten bij het zetten
van kruidenthee meestal gebruikt men te veel kruiden, meestal laat
men de kruiden te lang trekken waardoor de thee veel te sterk en te
bitter wordt.
maceraat- een koud aftreksel:
Een maceraat of koud aftreksel of een koude thee maakt men van 1
alle kruiden die planteslijmen(slijmstoffen) bevatten. bv. alle
malva's zoals kaasjeskruid, heemst, stokroos, de weegbreesoorten, de
hondsdraf,en nog veel meer. bijna alle kruiden die gebruikt worden
voor de luchtwegen. De planteslijmen leggen een dun laagje als
bescherming op het menselijkslijmvlies waardoor het de mogelijkheid
heeft zichzelf te herstellen. Wanneer de kruiden overgoten worden
met kokend water worden de slijmstoffen vernietigd. Daarom worden
maceraten gezet met koud of lauw water. Deze koude thee's moeten
iets langer trekken ongeveer 10 minuten. Daarna kan men ze in een
warmwaterbad (au bain marie) opwarmen en opdrinken.
Kruiden waarvan men de wortel gebruikt:
vb. valeriaanwortel, kalmoeswortel en maretakwortel. Deze koude
t'hees moeten 1 nacht trekken.
's avonds worden de maceraten van wortels gezet en 's morgens
opgewarmd tot lichaamstemperatuur.
steeds jonge scheuten van maretak nemen voor de bloei en zeker geen
vruchtjes.
sennapeulen bevatten zeer veel slijmstoffen. Ze worden een paar uur
tot een nacht koud getrokken.
ps. sennapeulen die overgoten worden met heet water geven
darmkrampen.
kruidenbaden:
Verse of gedroogde kruiden kunnen we niet zomaar in bad doen. we
vullen een washandje of een stuk neteldoek met kruiden en hangen het
onder de waterstraal. Opwekkende kruiden zoals rozemarijn gebruiken
we 's morgens. Rustgevende kruiden zoals lavendel, linde,
citroenmelisse gebruiken we 's avonds.
opgelet: gebruik nooit munt in bad. Munt (ook etherische olie van
munt) werkt snel afkoelend en kan de lichaamstemperatuur met 2° doen
dalen. Er kan ook een shock ontstaan met de dood tot gevolg.
ticturen:
Een tinctuur voor inwendig gebruik wordt altijd bereid met
drinkbare alcohol
De plantesappen zullen de alcohol verdunnen, daarom gebruiken we
steeds een drinkbare alcohol van 40° tot 50° bvb. jenever, gin,
vodka, enz.
Gebruik nooit een alcohol van 90° voor het bereiden van een tinctuur
!
Tincturen worden bereid door het uittrekken van verse of gedroogde
kruiden met alcohol.
Verhoudingen: vers kruid 1 op 5 op 100 gr vers kruid neemt men een
halve liter alcohol
gedroogd kruid 1 op 10 op 100 gr men neemt 1 liter alcohol
Werkwijze: knip de kruiden zo fijn mogelijk, om een optimale
uitloging te bekomen. Doe het kruidenmengsel in een bokaal en
overgiet met drinkbare alcohol van minstens 40°. de kruiden moeten
volledig onderstaan. Dit preparaat wordt gedurende 3 weken op een
warme vensterbank gezet en dagelijks geschud.
Afwerking: na drie weken wordt de tinctuur gezeefd en in een donker
flesje met druppeltellertje gegoten voorzien van etiket.
Dosering: 3 keer 10 druppels daags acute gevallen 1 keer 10 druppels
daags als onderhoudsdosis of ondersteuning.
Dit zijn dus enkele verklarende begrippen in de fytotherapie en nu
ga ik verder met enkele kruidenbereidingen
kruidenbereidingen
[terug naar selectie]
Vlierbessensiroop en vlierbessenlikeur
Neem steeds rijpe (zwarte) vlierbessen onrijpe bessen zijn giftig.
De vlierbessen afrissen, wassen en opzetten met juist genoeg water
om niet aan te branden. De bessen zeer goed laten koken tot ze
openbarsten. door een neteldoek gieten.
Het verkregen sap meten en de helft bruine suiker toevoegen (500 gr
suiker op 1 liter sap) opzetten en laten koken tot men een
stroperige vloeistof bekomt ongeveer een half uur.
In flessen gieten en voorzien van etiket. Dit is een voortreffelijke
hoestsiroop voor kinderen.
vlierbessenlikeur
Als men bij het gesuikerde vlierbessensap (vb 1 liter bessensap +
500 gr bruine suiker = 1,5 l. evenveel jenever of vodka voegt 1,5 l
sap+ 1,5l vodka = 3 liter vlierbessenlikeur bekomt men een
uitstekende likeur.
smeerworteltinctuur (UITWENDIG GEBRUIK)
50 gr smeerwortel (wortel)
250 gr eau de cologne
De wortel grondig wassen, schrapen in stukjes snijden en mixen met
eau de cologne. Men bekomt een olieachtige vloeistof die zeer goed
bewaart. de bokaal voorzien van etiket. 3 weken laten macereren op
een warme vensterbank. dagelijks schudden. Na 3 weken zeven en in
donkere fles doen.
Zeer goed middel tegen: spierpijn, zenuwpijn ,gewrichtspijn,
zenuwontstekingen, en aangezichtspijnen, rimpels, kraaienpootjes.
bereiden van een badolie
meet de basisingrediėnten zorgvuldig af en giet ze in een beker
zonnebloemolie+emulgator (mulsifan plantaardige emulgator
verkrijgbaar in de handel)
rustgevende lavendelolie
210 ml zonnebloemolie
35 ml mulsifan
dit is voor 250 gr badolie
toevoegingen
10 druppels antiranz (verkrijgbaar in handel)
8 ml etherische olie van lavendel
3,5 ml eterische olie van citroen.
3,5ml eterische olie van venkel
dosering: 10 ml badolie per bad 1 soeplepel per bad
gebruik: lavendelolie gebruikt men 's avonds
lavendelolie: werkt ontspanend, rustgevend werkt verkwikkend op het
organisme
kruiden in olie
maceraat van goudsbloem
we gebruiken steeds steriel materiaal een glazen pot met schroefdop.
we oogsten de kruiden op een zonnige dag, om schimmelvorming te
voorkomen
we maken de kruiden zo fijn mogelijk om het uitlogen te bevorderen
we overgieten de kruiden met koudgeperste olijfolie. Alle
plantendelen moeten onder de olie staan.
de delen boven de olie gaan schimmelen
we laten drie weken macereren op een warme plaats: vensterbank,
boven de verwarming, schouw boven een vuur, buiten in de zon (nooit
in veranda of serre)
na drie weken maceraat zeven door een neteldoek
bewaren in donkere flessen voorzien van etiket op een koele droge
plaats.
Dit was een uiteenzetting van enkele begrippen en kruidenbereidingen
ik ga nu verder met enkele kruiden te bespreken
volgens hun werkzaamheid bij bepaalde kwaaltjes.
|
| |
kruiden gerangschikt volgens
werkingsgebied bij een bepaald kwaaltje
1 hoofdpijn en migraine:
[terug naar
selectie]
moederkruid
latijnse naam: chrysanthenum parthenium bernh.
frans : grande camomille
engels : feverfew
duits : mutterkraut
overblijvende kruidachtige plant. De bladeren zijn veerdelig met
grote gelobde slippen. bloemen in witte hoofdjes met
geel hart, in bebladerde schermvormige trossen
Moederkruid is vooral gekweekt en dan verwilderd in de omgeving van
huizen, wegen en puin, vaak op nitraatrijke bodems
gebruikte delen: de bloeiende toppen
inhoudsstoffen: inuline, pyrethrine ,eth.olie, hars, looistoffen,
borneol, en kamfer
geneeskracht: nog maar zelden zoals bij kamille bij menstruatiepijn
en klachten over spijsvertering
in tinctuur vooral preventief voor migraine-aanvallen
koortswerend
niet geschikt voor zwangere vrouwen,vers blad kan dermatitis
veroorzaken en aften indien gegeten.
2 slijmophoestende kruiden (expectorantia)
[terug naar selectie]
kruiden die het
ophoesten van slijmen uit de luchtpijp vergemakkelijken.
ze worden gebruikt bij natte hoest.
1 hysop (hysop of ysso)
latijnse naam : hyssopus officinalis l.
frans : hysope
engels : hyssop
duits : ysop
Aromatisch geurende, gedeeltelijk verhouten plant met bijna
zittende, lancet vormige bladeren. De blauwviolette bloemen staan in
de oksels van de bladeren en vormen een eenzijdige bloeiwijze.
kweek. hyssop groeit in losse, niet te vochtige grond op een zonnige
plaats. geef wat algenkalk en een paar handenvol compost.
Hoewel de stengels meestal gedeeltelijk liggend zijn, kan de plant
toch 30 a 60 cm hoog worden. Hij zaait zichzelf steeds weer uit.
gebruikte delen: de bloeiende plant- bloem en plant
inhoudsstoffen: eth.olie met pinokamfeen, en beta-pineen,
sesquiterpeen, hesperidine, hars, gom en suikers
keuken: in groene salades, soep,vruchtencompote, en vruchtentaarten
geneeskracht: bij astma, heesheid, chronische bronchitis en alle
longaandoeningen vooral bij oudere mensen.
in hoesttinctuur bij hoest en emfyseem (abnormale luchtophoping in
de longen)
op blauwe plekken, kneuzingen en insectenbeten
hyssopsiroop: hyssop mengen met honing, tegen alle hoest
opgelet: eth.olie van hyssop kan bij overmatig gebruik epileptische
aanvallen uitlokken met de dood tot gevolg
2 grove den
familie: pinacea- dennenfamilie
latijnse naam : pinus sylvestris l.
frans: pin sylvestre
engels: pine
duits: kiefer
Deze conifeer kan 20 tot 45 m hoog worden. De bast van de rechte
stam is geschubd en roodachtig bruin. de naalden
zijn per 2 gegroepeerd, 4-6 cm lang, blauw-groen, aan het uiteinde
van de jonge takken zitten de vrouwelijke bloemen in kegels
de meeldraadkatjes aan de voet van de takken zitten in aarachtige
groepen bijeen. De kegel is klein, eivormig, met de punt
omlaag gericht. de jonge twijgen hebben een nogal bittere
olieachtige geur.
De grove den groeit in gans europa in heuvel en bergland in de
lagere streken steeds op schrale zandgrond.
gebruikte delen: het sap, het hout,de naalden, de knoppen. De oogst
van de knoppen gebeurt in april nog vor ze uitlopen.
Ze worden uitgespreid in dunne lagen op een zeef en men laat ze 1
tot 2 maanden drogen waarbij men ze
nu en dan opschud.
inhoudsstoffen: hars met abretine en furmazuur, bitterstof, eth.olie
bevattende pinen, sylvestreen, dipenteen, kadinen
de balsempentijnolie bevat 33%kamfer, delta-karen
geneeskracht: de knoppen kunnen op verschillende manieren gebruikt
worden: als infuus als maceraat, op wijn of bier
als afkooksel als inhalatie, als gorgeldrank.
bij ziekten van de luchtwegen, bronchitis, neusverkoudheid
de eth.olie om op te snuiven bij verkoudheid, in balsems om de borst
in te wrijven, bij reumatische pijnen
zenuwpijnen
in siroop bij slijmvliesonsteking van de luchtwegen
als luchtverfrisser
de tictuur tegen bronchitis en astma als zenuwsterkend middel.
de terpentijnolie in zalven en smeersels bij huidziekten.
3 munt (alle soorten)
latijnse naam: mentha spicata l. (groene munt)
mentha viridis l.
frans : menthe verte
engels : spear- mint
duits : grun-minze
groene munt is een overblijvende plant met kale bladeren, aan beide
zijden groen, bij de crispata varieteit gekroesd. de bloemen
zijn klein, lila, in spits toelopende schijnaren.
kweek: alle muntsoorten houden van vochtige humusrijke grond en
lichte halfschaduw.
gebruikte delen: de verse of gedroogde groene bladeren, voor de
bloeitijd verzameld.
inhoudsstoffen: eth.olie met voornamelijk carvon en
dihydrocarveolacetaat, geen menthol, verder phellandreen, limoneen
en cineol
de bloemen bevatten menthofuraan: deze geven een slechte smaak aan
munt.
keuken: in sauzen en verfrissende limonades
de bekende arabische muntthee is op basis van groene munt
geneeskracht: kalmerende eigenschappen bij krampen
darmgasverdrijvend spijsverteringbevorderend
in tinctuur tegen astma aanvallen
preventief tegen blaas- nierstenen
3 hoeststillende kruiden:
[terug naar
selectie]
deze kruiden
werken gunstig in op geprikkelde ademhalingswegen waardoor kuchen en
hoesten
verminderen. worden gebruikt bij droge hoest ( prikkelhoest, droge
hoest)
1 heemst
latijnse naam: althaea officinalis.l
frans : guimauve
engels : marsch mallow
duits : eibisch
heemst is een mooie decoratieve doorlevende plant die 1 m hoog kan
worden.de fluweelzachte stengel draagt de ronde drie tot vijflobbige
bladeren, die eveneens zacht zijn, dik en witfluwelig behaard. de
grote lichtroze bloemen staan in kleine trossen in de oksels van de
bladeren en bloeien in augustus en september. ze worden gevolgd door
de ronde, platte vruchten die als kaasjes
in hun ronde doosje zitten.
gebruikte delen: de ganse plant, bloem blad en wortel. de wortel
wordt gedurende de wintermaanden uitgegraven, gewassen
en ontdaan van de zijwortels . de smaak is zoet-slijmerig
inhoudsstoffen: de wortel bevat slijmstoffen, suikers, zetmeel,
looistoffen, vette olie, fosfor, calcium, en magnesiulm
asparagine, betaine, lecithine.
het blad bevat slijmstoffen, vit c en een vlugolie met valeriaangeur
de bloem bevat slijmstoffen, suikers, asparagine en een vlugolie met
honinggeur
keuken: de meeste leden van de kaasjeskruidfamilie werden en worden
gebruikt om te eten, de wortel werd gebruikt om de snoepjes te maken
die de plant zijn engelse en franse naam geven.
geneeskracht: hoest, verkoudheid, bronchitis, keelpijn; alle
irritaties bovenste luchtwegen
bij ontstoken slijmvlies maag-darmkanaal, maagzweren; verstopping,
blaasonsteking
uitwendig gorgelen bij keelpijn, angina, tandvleesontsteking ,
sinusitis
in verzachtende omslagen en baden.
2 longkruid
latijnse naam: pulmonaria officinalis.l
frans : pulmonaire
engels : lung-wort
duits :lungenkraut
Longkruid is een overlevende, kruidachtige plant met kruipende
wortelstok, hoogte tot 30 cm. De plant is ruw behaard, en vertoont
in het voorjaar een bloeiende scheut met zittende bladeren. in juli
verwelkt de bloeistengel en maakt plaats voor wortelstandige
gesteelde hartvormige bladeren met bleekgroene vlekken. de bloemen
zijn eerst rood ,later violetachtig blauw en ontspruiten aan het
uiteinde van de stengel in hangende trossen.
longkruid is zeldzaam en komt voor in vochtige loofbossen op goede
grond. in de tuin plaatsen op een schaduwrijke vochtige standplaats,
onder bomen of struiken.
gebruikte delen: de bloeiende toppen, de rozetbladeren en de wortel
inhoudsstoffen: slijmstoffen, looistoffen, kalk, saponinen,
flavonoiden, veel mineralen, waaronder oplosbaar kiezelzuur
geneeskracht: het kiezelzuur voor de versterking van de longen
de saponinen en slijmstoffen bij alle ziekten van de
ademhalingswegen
de tinctuur bij witverlies.
[top
document] |
| |
Men vindt er tincturen, hoestsiropen, thee, cosmetica, zalven, gels,
enz... dit wel van een producent. Als herborist( kruidenkenner) sta ik altijd klaar om u een goed kruidenadvies te verstrekken.
|
| |
Onze on-line winkel al
bezocht ? : WINKEL
MARETAKJE |
|
|